Saten Kumaş Nedir? Özellikleri, Çeşitleri ve Mezuniyet Cübbesinde Neden Kullanılır

“Saten” çoğu zaman bir kumaş adı gibi kullanılır; oysa saten, bez ayağı ve dimi ile birlikte dokumanın üç temel örgüsünden biridir. Aynı iplikten saten örgüyle dokunan kumaş parlak ve kaygan, bez ayağıyla dokunan kumaş mat ve pürüzlü olur. Bu rehber saten örgünün nasıl çalıştığını, hangi ipliklerle dokunduğunu ve mezuniyet kep-cübbe takımlarında neden tercih edildiğini anlatır.

Saten örgü nasıl çalışır?

Dokuma kumaşta boyuna iplikler çözgü, enine iplikler atkıdır. Bez ayağında atkı her çözgünün bir altından bir üstünden geçer; yüzey damalı ve mattır. Saten örgüde ise atkı ipliği en az dört çözgünün üzerinden atlayıp beşincinin altından geçer ve bağlantı noktaları birbirine değmeyecek şekilde dağıtılır. En küçük saten raporu 5 çözgü × 5 atkıdır; 8’li ve 12’li satenlerde atlama daha uzundur ve yüzey daha da parlak olur. Uzun atlamalar yüzeyde kesintisiz iplik boyları oluşturur; ışık bu düz ipliklerden aynı yöne yansır, kumaş parlar. Bağlantılar arka yüzde toplandığı için satenin bir yüzü parlak, diğer yüzü mattır.

Satenin özellikleri

• Parlaklık: Işığı tek yönde yansıtır; sahne ışığında ve flaşlı fotoğrafta canlı görünür.
• Döküm: Uzun atlamalar kumaşı esnek ve akışkan yapar; cübbenin ön bantları ve kol şeritleri düz iner.
• Kayganlık: Yüzey pürüzsüzdür, tene yapışmaz; yaz aylarında serin hissettirir.
• Hassasiyet: Uzun iplik atlamaları takılmaya (çekilmeye) açıktır; yüzük, toka ve pürüzlü yüzeylerden korunmalıdır.
• Kırışma: Polyester saten az kırışır ve düşük ısıda kolay açılır; ipek saten daha çok kırışır.

Saten çeşitleri: ipek, pamuk, polyester

İpek saten en parlak ve en pahalı satendir; abiye ve fular gibi ürünlerde kullanılır, kuru temizleme ister. Pamuk saten (sateen) mat parlaklıklı, nefes alan ve yıkanabilir bir kumaştır; nevresim ve gömlekte yaygındır. Polyester saten ise ipek parlaklığını çok daha uygun maliyetle verir, renk haslığı yüksektir, 30°C’de yıkanır ve boyanmış rengi yıllarca korur. Krep saten, bir yüzü parlak diğer yüzü krep dokulu çift karakterli bir satendir; düşes saten ağır ve dik, charmeuse ise ince ve akışkandır.

Mezuniyet cübbesinde neden saten kullanılır?

İlkokul, ortaokul ve lise kep-cübbe takımlarımızda gövde ve bantlar polyester satendir. Nedenleri pratiktir: saten hafiftir, çocuklar haziran sıcağında rahat eder; canlı renk verir, kırmızı, bordo, turkuaz veya altın sarısı bant sahnede uzaktan okunur; ışığı yansıttığı için fotoğrafta düz siyah kumaşa göre daha derin görünür; renk haslığı yüksektir, okulun geçen yıl aldığı takımla bu yılki aynı renkte çıkar; ve 30°C’de yıkanıp askıda kuruduğu için okul kiralama filosunda yüzlerce kez kullanılabilir. Üniversite ve akademisyen cübbelerinde ise gövde mat alpakadır; saten yalnızca fakülte rengi bantta kullanılır, çünkü akademik gelenek mat ve ağır dökümlü gövde ister. Hukuk cübbelerinde de gövde mat, yalnızca yaka-bant satendir: avukat cübbesinde kırmızı yaka ve yeşil bantlar, hâkim ve savcı cübbelerinde kırmızı veya yeşil saten.

Saten mi alpaka mı?

Bu iki kumaş aynı işi farklı biçimde yapar. Saten parlak, hafif ve ekonomiktir; ilköğretim ve lise törenleri için idealdir. Alpaka (poliviskon) mat, ağır dökümlü ve dayanıklıdır; yıllarca formunu korur, üniversite ve hukuk cübbelerinin standardıdır. Tüm kumaşların karşılaştırması krep, ipek, saten ve alpaka farkı rehberinde.

Saten kumaş nasıl temizlenir?

Polyester saten 30°C hassas programda, ters çevrilip tek başına ve az deterjanla yıkanır; sıkma yapılmaz, askıda gölgede kurutulur. Ütü ters yüzden, en düşük ısıda ve tülbent arasından yapılır; yüksek ısı satenin parlaklığını söndürür ve iz bırakır. Ağartıcı kullanılmaz; leke için soğuk su ve sıvı sabun yeterlidir. Adım adım bakım için cübbe nasıl temizlenir rehberine bakın.

Kalite nasıl anlaşılır?

İyi saten, ışığa tutulduğunda yüzeyinde düzensiz parlama ve iplik kaçığı göstermez; kumaşı iki elle gerdiğinizde arkadaki bağlantılar önden görünmez. Kenar dikişleri overlokla kapatılmış olmalı, aksi hâlde saten kolay sökülür. Renk haslığı için nemli beyaz bir bezle sürtün: renk vermiyorsa boyama kalıcıdır. Kendi atölyemizde kullandığımız saten kartelası sabittir; numune isterseniz ücretsiz gönderiyoruz.

Sık sorulan sorular

Saten terletir mi? Polyester saten pamuk kadar nefes almaz, ancak ince ve hafif olduğu için haziran törenlerinde bir–iki saatlik kullanımda rahatsızlık vermez; cübbenin altına ince, nefes alan kıyafet giymek yeterlidir.

Saten kırışır mı? Az kırışır; katlanma izleri askıda bir gecede açılır, gerekirse ters yüzden en düşük ısıda ütülenir.

Saten kumaş güneşte solar mı? Renk haslığı yüksek polyester saten yıllarca rengini korur; yine de uzun süre güneş alan pencere önünde saklamayın, kılıf içinde dolapta bekletin.

İlgili sayfalar

Saten takımlarımız: ilkokul, ortaokul ve lise mezuniyet cübbeleri; renk seçenekleri için mezuniyet cübbesi sayfası. Saten yaka-bantlı hukuk cübbeleri için avukat cübbesi ve hukuk cübbeleri.