Avukat Cübbesi Kıyafet Yönetmeliği: TBB Resmî Kılık Yönergesi, Ölçüler ve Avukatlık Kanunu m.49
Avukat cübbesi yönetmeliği, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu m.49’a dayanır: avukatlar mahkemelere Türkiye Barolar Birliği’nce şekli belirlenen cübbeyle çıkmak zorundadır. TBB Resmî Kılık Yönergesi’ne göre cübbe siyah, yaka 6 cm kırmızı, ön bant dış yüzü 10 cm parlak siyah, iç yüzü 18 cm yeşil, kol kapakları yeşil, yaka altı 1 cm sarı sırma; düğme ve cep bulunmaz.
· 7+ yıllık üretim deneyimiyle hazırlandı
“Avukat cübbesi yönetmeliği” diye aranan düzenleme aslında iki metinden oluşur: cübbe giyme zorunluluğunu koyan 1136 sayılı Avukatlık Kanunu’nun 49. maddesi ve cübbenin biçimini tarif eden Türkiye Barolar Birliği Avukatların Resmî Kılık Yönergesi. Bu rehberde her iki metnin ne dediğini, cübbenin renk ve cm ölçülerini, tasarımın sembolik anlamını ve pratikte baroların nasıl denetlediğini özetliyoruz. Atölyemiz tüm avukat cübbelerini bu ölçülere göre keser.
Yasal dayanak: Avukatlık Kanunu m.49
1969 tarihli 1136 sayılı Avukatlık Kanunu’nun ilk hâlinde 49. madde avukatların mahkemelere “Türkiye Barolar Birliğinin belirteceği resmî kılıkla” çıkmasını zorunlu kılıyordu. Madde, 11/7/2020 tarihli 7249 sayılı Kanun’la başlığıyla birlikte yeniden yazıldı ve bugün şu iki fıkradan oluşur:
(1) Avukatlar, mahkemelere Türkiye Barolar Birliği tarafından şekli belirlenen cübbeyle çıkmak zorundadır.
(2) Avukatlara, staj dönemi de dâhil olmak üzere, baro ve Birliğin iş ve işlemleri ile mesleğin icrası kapsamında kılık ve kıyafetle ilgili herhangi bir zorunluluk getirilemez.
Yani cübbe zorunludur, cübbe dışında kıyafet zorunluluğu getirilemez. 2020 değişikliğinin pratik sonucu, baroların veya mahkemelerin cübbe altına kravat, takım elbise gibi ek şartlar koyamamasıdır. Cübbenin şeklini belirleme yetkisi münhasıran TBB’ye aittir; baro ya da mahkeme farklı bir model tanımlayamaz.
TBB Meslek Kuralları da duruşmaya cübbeyle ve düzgün kıyafetle çıkılmasını meslek kuralı olarak sayar; cübbesiz duruşmaya girmek disiplin soruşturmasına konu olabilir ve bazı hâkimler cübbesiz avukatı duruşmaya almaz.
TBB Resmî Kılık Yönergesi: renkler ve ölçüler
Yönerge, avukat cübbesini TBB’de mühürlü olarak saklanan örneğe göre tarif eder. Cübbe üç renkten oluşur ve ölçüleri cm ile sabittir:
| Parça | Renk | Ölçü |
|---|---|---|
| Gövde (genel görünüm) | Siyah | — |
| Yaka | Kırmızı | 6 cm yüksekliğinde |
| Yaka altı dikiş | Sarı sırma | 1 cm |
| Ön bant, dış yüz | Parlak siyah | 10 cm genişliğinde, boydan boya |
| Ön bant, arka (iç) yüz | Yeşil | 18 cm genişliğinde |
| Kol kapağı, dış yüz | Yeşil | 10 cm |
| Kol kapağı, kol içine dönen kısım | Yeşil | 5 cm |
Yönerge ayrıca “Türkiye Barolar Birliği resmî kılığın barolara gönderilmiş olan örnekleri baro merkezlerinde saklanacaktır. Avukatlar renkleri ve biçimi bu örneklerdeki renk ve biçime uygun diktirmek zorundadır. Renk ve biçim tutarlılığı barolarca sağlanacak, uygun olmayanların giyilmesine izin verilmeyecektir” der. Pratikte bu, yakanın turuncuya kaçan kırmızı ya da fıstık yeşili gibi tonlarda dikilmesinin kabul edilmediği anlamına gelir; atölyemizde kırmızı ve yeşil saten kodları yıllardır sabittir.
Düğme ve cep neden yok?
Cübbe düğmesiz ve cepsizdir. Yerleşik yoruma göre düğme olmaması yargının kimsenin önünde “iliklenmemesini”, yani bağımsızlığını; cep olmaması ise avukatlığın kamu hizmeti niteliğini ve maddi çıkar gözetmemeyi simgeler. Bu yorum hâkim ve savcı cübbeleri için de geçerlidir; onların cübbeleri de yönetmelikle düğmesiz tanımlanır.
Renklerin anlamı
Kırmızı yakanın ceza davalarını, yeşil kol kapağı ve iç bandın hukuk davalarını temsil ettiği kabul edilir; siyah ise tarafsızlığı ve adaletin ağırlığını anlatır. Hâkim ve savcı cübbelerinde kırmızı-yeşil-gri saten mahkeme türüne göre değiştiği hâlde avukat cübbesi tek tiptir: hukuk ya da ceza avukatı olmanız cübbeyi değiştirmez.
Yönergenin sınırları: kumaş ve beden serbesttir
Yönerge renk ve biçimi düzenler, kumaş türünü ve bedeni düzenlemez. Bu yüzden aynı şekli koruyan farklı kumaşlar yasaldır:
- Standart alpaka / poliviskon: mat, ağır, uzun ömürlü; en yaygın model.
- Kırışmaz krep: hafif ve dökümlü; çantada taşınır, ütü istemez.
- İpek ve saf ipek: parlak ve serin; yaz duruşmaları ve prestij için.
Kumaş değişse de yaka yüksekliği, bant genişlikleri ve kol kapağı ölçüleri aynı kalır. Kişiye özel dikimde de ölçüler korunur; yalnızca boy ve genişlik vücuda uyarlanır.
Stajyer avukatlar ve ruhsat töreni
Stajyerler duruşmaları izlerken ve staj kapsamındaki işlerde aynı cübbeyi giyer; ayrı bir “stajyer cübbesi” yoktur. Baroların ruhsat törenlerinde yeni avukatlara cübbe giydirilmesi geleneği nedeniyle cübbe en çok ruhsat töreni öncesinde alınır ve hediye edilir; isim işlemeli cübbelerde işleme iç yakaya yapıldığı için yönergeye aykırılık oluşmaz.
Sık yapılan hatalar
- Yeşil yakalı cübbe: Yaka kırmızıdır; yeşil yalnızca kol kapağı ve ön bandın iç yüzündedir. Hukuk hâkimi cübbesiyle karıştırılmamalı.
- Dar yaka: 6 cm’den alçak yaka baro denetiminde uygunsuz sayılabilir.
- Düğmeli veya cepli model: Yurt dışı modellerinden esinlenen düğmeli cübbeler Türkiye’de kullanılamaz.
- Parlak siyah bant eksikliği: Ön bandın dış yüzü parlak saten olmalı; mat gövdeyle aynı kumaştan dikilmemeli.
Özet
Avukat cübbesi Avukatlık Kanunu m.49 gereği zorunludur, şekli TBB yönergesiyle sabittir: siyah gövde, 6 cm kırmızı yaka, 1 cm sarı sırma, 10 cm parlak siyah ön bant ve 18 cm yeşil iç bant, yeşil kol kapağı; düğmesiz, cepsiz. Kumaş ve beden serbesttir. Atölyemizde tüm modeller bu ölçülerle üretilir; beden tablosu ve model farkları için avukat cübbesi sayfamıza bakabilirsiniz.
İlgili sayfalar
Yönergeye uygun modellerimiz: standart avukat cübbesi (2.750 ₺), kırışmaz krep (4.000 ₺), ipek (6.500 ₺) ve %100 saf ipek. Kumaşlar arasındaki farkı kumaş rehberinde, tüm modelleri ve şehirlere göre teslim sürelerini avukat cübbesi sayfasında görebilirsiniz; yemin töreni veya tek duruşma için avukat cübbesi kiralama seçeneği vardır.
İlgili ürünler
Sorunuz mu var?
Beden, kumaş veya sipariş konusunda WhatsApp’tan yazın; 10 dakika içinde dönüş yapıyoruz.