Mezuniyet Kepi Nasıl Takılır? Püskül Hangi Tarafta Durur, Kep Nasıl Fırlatılır?

Kep nedir?

Kep (İngilizcede mortarboard), mezuniyet cübbesinin tamamlayıcısı olan, kare ve düz tablalı akademik başlıktır. Türkiye’de kullanılan modelde tabla sert mukavvadan yapılır ve siyah satenle kaplanır; başa oturan takke kısmı arkadan lastiklidir, bu yüzden tek beden herkese uyar. İlkokul, ortaokul ve lise keplerimizde kısa püskül tablanın köşesinden sarkar. Püskülün rengi takımdaki bant rengiyle eşleşir. Kökeninin Orta Çağ üniversitelerindeki din adamı başlıklarına dayandığı düşünülür. Üniversite takımlarımızda kep alpaka kaplı ve uzun püsküllüdür; püskül tablanın ortasındaki düğmeden sarkar.

Mezuniyette giyilen en özel kıyafetler cübbe ve keptir. Kep, tören sonrasında gelenek hâline gelmiş kep atma (kep fırlatma) için de kullanılır.

Kep, mezuniyet fotoğrafında en çok göze çarpan parçadır ve yanlış takılan kep bütün sınıf fotoğrafını bozar: birinde tabla havaya, birinde gözlere doğru bakar, püsküller farklı yanlardadır. Bu rehberde kepin doğru açısını, püskülün duruşunu, saç ve başörtüsüyle sabitleme yöntemlerini ve kep fırlatma kurallarını anlatıyoruz. Anlatım, ürettiğimiz standart kep için geçerlidir: siyah saten kaplı sert mukavva tabla, tüm baş ölçülerine uyan lastikli takke ve tablanın köşesinden sarkan kısa püskül. Üniversite kebinin farklı olduğu yerleri aşağıda ayrıca belirtiyoruz.

Kepin parçaları

• Tabla (mortarboard): kare, sert mukavva, saten kaplı.
• Takke: Başı kavrayan kısım; arkası lastiklidir.
• Püskül: Bant rengiyle aynı. İlkokul, ortaokul ve lise keplerinde kısa püskül tablanın köşesinden sarkar.
• Düğme (üniversite kebi): Tablanın tam ortasındadır; uzun püskül buradan sarkar.

Kep nasıl takılır? Adım adım

1. Önü belirleyin. İlkokul, ortaokul ve lise keplerinde tablanın bir köşesi öne, alnın ortasına gelir. Üniversite kebi köşesi öne gelecek biçimde takılmaz; önü düzdür, tablanın düz kenarı alnın üstünde durur.
2. Yerleştirin. Kep kaşların birkaç santim üstüne gelsin. Kepi başın arkasına itmeyin; tabla yere paralel durmalı.
3. Lastiği oturtun. Takkenin arkasındaki lastik, ense çukurunun hemen üstünü kavrasın.
4. Kontrol edin. Aynada tabla düz ve kep ortalanmış görünmeli (ilkokul–lise keplerinde ön köşe burun hizasında), püskül serbestçe sarkıyor olmalı. Başınızı öne eğdiğinizde kep kaymıyorsa doğru oturmuştur.
5. Püskülü hafifçe yana alın. Hangi yana alınacağı konusunda okulunuzun tören protokolü varsa ona uyun (aşağıya bakın).

Sık yapılan hatalar

• Tablayı yukarı bakacak şekilde arkaya itmek: fotoğrafta alın büyük, kep küçük görünür.
• Kepi kaşlara kadar indirmek: gözler gölgede kalır.

Uzun saç, topuz, başörtüsü ve gözlük

Uzun saç

Saçı alçak at kuyruğu veya alçak topuz yapın; yüksek topuz kepi kaldırır. Kepi taktıktan sonra iki yandan siyah tel toka ile takkeyi saça tutturun; rüzgârlı açık hava törenlerinde 4 toka kullanın. Kısa saçta tokayı takkenin iç kenarından geçirip saç diplerine tutturun.

Başörtüsü

Bone veya hacim veren toka kullanılmazsa kep başörtüsünün üzerine rahat oturur; dolgusuz, düz bağlanmış bir şal seçin. Kepi şalın üzerine yerleştirip iğneyle takkeyi şala iki noktadan tutturun; iğne satenden değil takkenin bez astarından geçmeli. Şal rengi kep ve bant rengiyle uyumluysa fotoğraf daha derli toplu olur.

Gözlük

Kepi gözlükten önce takın; sonra gözlük saplarını takkenin altından geçirin. Böylece kep sapları ezmez, gözlük de kepi kaldırmaz.

Püskül hangi tarafta durur?

Püskülün nereden sarktığı kepin türüne göre değişir. İlkokul, ortaokul ve lise keplerimizde püskül kısadır ve tablanın ortasından değil en köşesinden sarkar. Üniversite keplerimizde püskül uzundur ve tablanın ortasındaki düğmeden sarkar. Her iki kep türünde de püskül önden değil yandan görünmelidir.

Kep takıldığında püskül kısmı hafifçe yana alınır. Hangi yana alınacağı ve tören sırasında yer değiştirip değiştirmeyeceği konusunda okulunuzun tören protokolü varsa ona uyun; emin değilseniz tören öncesinde okulunuza sorun.

Toplu fotoğraf için hiza

Öğretmen veya organizatörler için pratik kontrol listesi:

1. İlkokul–lise keplerinde ön köşe burun hizasında, üniversite keplerinde düz ön kenar alnın üstünde ve ortalanmış; tabla yere paralel.
2. Püsküller aynı tarafta.
3. Cübbenin ön bantları düz ve simetrik; kep ile bant rengi eşleşiyor.
4. İlk sıra oturuyorsa kepler dizde değil başta; oturan öğrencilerde tabla geriye kaçar, öne alın.
5. Rüzgârlı havada tokalar takılı; yedek 20–30 siyah tel toka yanınızda olsun.

Kep fırlatma: ne zaman ve nasıl?

Kep fırlatma törenin son anıdır; ondan önce fırlatılan kepler fotoğraf düzenini bozar. Kurallar:

• Yalnızca sunucu veya tören yöneticisi işaret verdiğinde, topluca fırlatın.
• Kepi yukarıya ve hafif öne, insanlardan boş alana doğru atın; yana veya arkaya atılan kep birine çarpar.
• Tabla sert mukavvadır; ilkokul ve anasınıfı törenlerinde kep fırlatma yerine kepleri havaya kaldırıp tutma tercih edilmelidir.
• Fırlatma öncesi kep içine isim yazın; kepler karışır.

Tören sonrası kep bakımı

Yıkamadan, ütülemeden ya da kepi temizlemeden önce WhatsApp’tan bize sorun; kumaşa uygun yöntemi birlikte belirleyelim.

İlgili sayfalar

Kep ve püskül modellerinin tamamı mezuniyet kepi ve püskülü sayfasında. Tek başına kep için siyah saten mezuniyet kepi (150 ₺, 10 püskül rengi), üniversite tipi keplere takılan uzun püskül için kep püskülü, tüm kep-cübbe takımları için mezuniyet cübbesi sayfasına bakın. Cübbe altına ne giyileceği ve saç-başörtüsü uyumu için mezuniyet cübbesi nasıl giyilir rehberimizi okuyun; okul törenleri için hazırlık listesi var.